woensdag 30 oktober 2013

Moeie moeders en moeie kinderen

Vandaag was ik eind van de middag nog in de supermarkt om boodschappen te doen. Het was al tegen vijven en het was er nog best druk.
Vooral veel moeders met kinderen, viel me op.
Ik moest denken aan hoe hun dag er uit gezien zou hebben. Misschien de hele dag gewerkt, om half vijf snel richting kinderdagverblijf, oppasoma of gastgezin, en dan nog boodschappen doen, voor het avondeten. De kinderen zijn moe, hebben de hele dag op school gezeten en daarna zich op de opvang nog heerlijk uitgeleefd. Ze willen naar huis, ze willen op de bank met de duim in de mond, liefst voor de tv. Maar ze moeten nog even mee, er moeten nog boodschappen worden gedaan. De moeders hebben er ook weinig zin in, dus echt leuk wordt het niet. Iedereen is moe en kribbig. De kinderen willen dingen hebben die de moeders niet willen kopen, en dat met al het sinterklaaslekkers al breed uitgestald bij de kassa's.
Ik herinner me die tijd nog goed. Wat was ik soms moe aan het eind van de dag, en wat kon ik dan soms weinig geduld opbrengen voor mijn kinderen, die ook gewoon heel erg moe waren.
Soms zou je toch willen dat je het over kon doen...

dinsdag 29 oktober 2013

Plastic E-boeken

Gisteren ontvingen Astrid en ik een tweetal ondernemers. Mannen, eind dertig, begin 40 schat ik, goed ik het pak, lekker gebruind, laptop erbij, kortom, ondernemers.
Zij hebben een businessmodel ontwikkeld om e-boeken te kunnen verkopen, of, bij bibliotheken, uit te kunnen lenen. Zij zoeken naar partners die bereid zijn om dit product, in een pilot, aan de man te brengen. Om te laten zien dat het een werkbaar concept is, dat het kan slagen, dat het iets is wat de consument wil.
Ik was redelijk enthousiast. Ik zal even uitleggen waarom.
Zoals bekend is de bibliotheek branche druk bezig met onderhandelen met de uitgevers over de kosten en rechten om e-boeken uit te mogen lenen. Bibliotheek.nl gaat die e-boeken dan via onze websites en allerlei direct mails aan onze klanten proberen te verkopen. Zij zetten helemaal in op een volledig digitaal aanbod: via een website log je in, load je down, lees je, en na een week of wat verdwijnt het boek dan weer in de virtuele wereld (tenzij je de leentermijn verlengt natuurlijk). Zo stel ik me dat althans voor.
Deze mannen gingen uit van de voor/veronderstelling (en hun ervaringen in gesprekken met uitgevers) dat klanten de e-boeken op die manier toch niet zo snel vinden. En dat mensen nog steeds graag getriggerd willen worden door iets fysieks, een leuk plaatje bijvoorbeeld. En dat uitgevers graag iets tastbaars willen verkopen, waarbij ze het mogen uitlenen gewoon mee verkopen (zoals ze dat nu bij de boeken ook doen).
Deze ondernemers hebben een concept ontwikkeld dat uitgaat van plastic kaarten, 1 per boektitel. De cover op de voorkant, een korte inhoudsbeschrijving op de achterkant. En een barcode, waarmee je het plastic boek dus kun uitlenen.
Als je dat dan gedaan hebt, kun je thuis, bij de website van de ondernemers, door middel van verificatie tussen de barcode en ons uitleensysteem, het e-boek donwloaden en lezen.
Vervolgens breng je het plastic kaartje gewoon weer terug naar de bibliotheek, die het dan daarna weer kan uitlenen. Precies alsof het een gewoon boek is.
Er zit wat in, hoor. Ik zie dat mensen wel doen: heb je 8 keer het Puttertje op papier en 2 keer op plastic. Vast dat er mensen zijn die dan denken, "hé, ik probeer het e-boek eens een keer". Gewoon een leuke display van plastic toptitels in de bibliotheek, het lijkt me wel wat.
Dus ik steek er even wat energie in, ondanks dat we meer te doen hebben natuurlijk. Maar ik word wel vrolijk van dergelijke ondernemers. Ze steken hun nek uit voor iets waar ze in geloven, en waar ze natuurlijk, uiteindelijk, geld mee denken te kunnen verdienen. Maar voorlopig investeren ze alleen maar, in hun tijd en geld.
Astrid vond ze te bruin...

zondag 27 oktober 2013

leesmusea

Ze zijn er echt nog hoor, kinderen die verzot zijn op lezen.
Vandaag heb ik er weer een paar gezien. Als je daar op visite komt, en dat is al sinds ze kunnen lezen, vind je ze lezend op de bank. Ze zeuren niet, ze vragen niet op een foute manier om aandacht, ze vervelen zich niet, ze willen geen luidruchtige dingen doen, ze lezen.
Knieën omhoog, boek er tegen aan en lezen maar.
Je hoort ze de hele ochtend niet, als je af en toe het woord aan ze richt kijken ze verstrooid en zelfs een beetje verstoord op, 'hé?' Ze hebben je niet gehoord, ze hebben het gesprek niet gevolgd, ook al gaat het over hen en valt hun naam regelmatig, nee, ze zijn aan het lezen.
En natuurlijk, het zegt niet alles, maar ze doen het goed op school, ze hebben fantasie, ze zijn sociaal en welbespraakt, kortom, heerlijke kinderen!

donderdag 24 oktober 2013

Zeker weten?

Het is me in mijn leven een aantal keren gebeurd en ik weet ze eigenlijk nog allemaal: de keren dat ik echt ZEKER van iets was, en ik toch een onomstotelijk bewijs van het tegenovergestelde kreeg.
Ik herinner mij uit een ver(der) verleden een langdurige discussie over een huis waar ik ooit geweest was. Ik kon mij een vrij precies beeld vormen van hoe dat huis, de kamers, de aankleding er uit zag. Ik wist kortom ZEKER dat ik daar geweest was. Dat is jaren door mijn partner bestreden. Het KON NIET zo zijn dat ik daar was. In allerlei langlopende gesprekken werd de context uitgebreid in kaart gebracht, maar ik wist het echt heel ZEKER: ik was daar toen geweest. Ik ben een zuinig mens, maar daar had ik flink wat geld op willen zetten.
Jaren later kwamen we daar weer. Ik herkende er niets van, ik wist ineens ook ZEKER dat ik er inderdaad NIET geweest was.
Hoe kan dat nu? Heb ik dan gedroomd over die plek? Tot op heden is dat mijn verklaring voor mijn valse herinnering.
Deze week deed ik een uitnodiging voor een bijeenkomst met wel 12 personen de deur uit. Die zou plaatsvinden vlak voor mijn kleine stedentripje naar Basel volgende week. De afspraak was tot stand gekomen in een wat rumoerige setting, maar ik weet de context nog en waarom die wel en die toch wat lastiger zou kunnen. Uiteindelijk hebben we die datum geprikt. Dat wist ik ZEKER.
Nu blijk dat IEDEREEN de dag daarna in zijn agenda heeft staan. Terwijl ik dan natuurlijk in Basel zit, en dat wist ik toen we het afspraken ook al.
Hoe kan dat nu weer? Hoe is mijn beleving van het maken van die afspraak geweest? Hoezo heb ik nu die andere datum genoteerd? Want als mij duidelijk was geweest dat het om deze dag ging, had ik natuurlijk meteen gemeld dat ik niet kon.
Daar gaan dus dingen mis. Zonder dat ik kan traceren waar en hoe. Daar wordt ik dan dus wat onZEKER van.

dinsdag 22 oktober 2013

Prezi

Gisteravond volgde ik, samen met Inge en Carolien, een cursus van de Volksuniversiteit Arnhem over Prezi. Prezi is een andere, wat interactievere, intuitievere manier van presenteren. Powerpoints zijn soms wat afgezaagd en voorspelbaar, prezi´s zien er veel flitsender uit. Je plaatjes zwieren over het scherm, je kunt heel ver in en uitzoomen, waardoor je allerlei ´lagen´ in je presentatie kunt inbouwen. Je kunt van alles invoegen: filmpjes, foto's, je kunt zelfs in een soort van 3D plaatjes laten zien.Kijk maar eens op www.prezi.com.
Kortom: de moeite waard om me eens verder in te verdiepen. Want als je dat allemaal alleen moet doen, alle 'tutorials' ten spijt, dan is dat toch een eenzaam gebeuren. Nu konden we wat oefenen en vragen stellen. Vervolgens blijft het toch een hoop knoppenkunde, wat je natuurlijk niet allemaal kunt onthouden. En ook wat teleurstellend was het advies vooral zuinig te zijn met alle draai- en zoomeffecten. Kijkers worden daar al snel draaierig van en dat komt je verhaal niet ten goede. Jammer, want dat maakt het nu juist zo leuk, dacht ik.
Ik heb er de hele nacht nog van gedroomd, al die draaiende bewegingen met telkens verrassende nieuwe plaatjes.

donderdag 17 oktober 2013

de toekomst

Het eind van het jaar nadert en dat betekent dat we weer bezig gaan met de daadwerkelijke invulling van de begroting van 2014. En wij niet alleen, ook gemeentes zijn nu druk met hun begroting en meerjarenbegroting.
Voor 1 april dienen wij bij de gemeente altijd een begroting voor het jaar daarna in. Dat doen we omdat we daarin meteen een te verwachten subsidiebedrag opnemen, en daarmee dus in feite bij de gemeente een subsidieverzoek indienen, in de vorm van een begroting.
In de loop van het jaar (en dat is pas veel later, zo rond september) krijgen we een beetje duidelijkheid over of we dat bedrag ook gaan krijgen. Meestal niet, want wij gaan bijvoorbeeld altijd uit van normale indexering van bedragen ivm de inflatie. En het is bij gemeenten altijd maar de vraag of je dat krijgt en zo ja, hoeveel.
In maart hebben wij dus een begroting voor 2014 opgesteld. Daarbij ga je uit van plannen en ontwikkelingen zoals je die nu al denkt te hebben of kunt voorzien. En wat die dan gaan kosten.
En altijd wijkt de werkbegroting, die we dus nu aan het opstellen zijn, af van de eerste, wat meer algemene versie van maart. Want er verandert in zo'n half jaar toch altijd weer erg veel: plannen gaan niet door, of pas later, er zijn nieuwe ontwikkelingen waar je eerder geen geld voor had gereserveerd, de subsidie is inderdaad toch weer lager dan in eerste instantie opgenomen.
Ik moet vaak denken aan die radioreclame waarin een meneer dingen roept als 'een complete different bal game', global business, global players', 'alles wordt anders, echt alles wordt anders'. En inderdaad: wat is tegenwoordig zelfs de heel nabije toekomst van organisaties als de onze toch onzeker.

dinsdag 15 oktober 2013

لا يمكن قراءة والكتابة

Het blijft altijd moeilijk om je een beeld te vormen van de wereld van iemand die niet kan lezen of schrijven. We zetten er als bibliotheek stevig op in, in de preventie, via Boekstart en de Bibliotheek op school, maar ook in de bestrijding.
Alberdine heeft een plan van aanpak opgesteld en we proberen zoveel mogelijk van anderen te leren op dit punt: we volgen allerlei studiedagen waarin bibliotheken en gemeentes met elkaar nadenken over hoe je netwerken rond dit thema opzet, waar je potentiële laaggeletterden kunt bereiken en hoe je ze zover krijgt dat ze ook daadwerkelijk iets gaan doen aan hun laaggeletterdheid.
Daar praten we over, met de gemeente, met elkaar, met andere instellingen. We schrijven elkaar mails, we sturen elkaar notities en uitnodigingen voor studiedagen. En we benoemen allerlei voorbeelden van zaken waarvan wij denken dat de laaggeletterde dat niet kan. En daar verbazen we ons dan gezamenlijk over: 'moet je je voorstellen, je kunt niet eens een kaartje voor de trein kopen, want je kunt de kaartjesautomaat niet lezen', 'boodschappenlijstjes, daar werken ze niet mee, ze onthouden alles', 'je moet eens proberen een uitkering aan te vragen, dat is zelfs voor gewone mensen nog moeilijk'.
Het zal best kloppen en ik ben helemaal vóór de koers die we nu inzetten: eerst contact met de organisaties en mensen die waarschijnlijk écht contact hebben met mensen die niet kunnen lezen. En dan via die weg die mensen naar taalles proberen te krijgen.
En toch ben ik af en toe bang dat we 'ze' niet te pakken gaan krijgen. Omdat we er niet de vinger achter krijgen, hoe het leven van mensen die niet kunnen lezen er uit ziet, hoe ze die situatie onderdeel hebben gemaakt van hun dagelijkse leven, hoe ze misschien er zelfs helemaal niet zo veel last van hebben, hoe groot de schaamte is, bewust of onbewust. We staan er, als zo vanzelfsprekend lezende en schrijvende mensen, zo ver van af... Ik ben heel erg benieuwd en zou supertrots zijn als het ons lukt....

maandag 14 oktober 2013

de G!ds

Jaren terug heeft de bibliotheeksector het 'product' de G!ds ontwikkeld. De G!ds is een databestand van oa adresgegevens van allerlei instellingen, dat actueel gehouden wordt door de lokale bibliotheek. Via filters en een website worden die gegevens dan getoond op speciale digitale wmo-loketten of cjg-loketten enz.
Dat alles vanuit de visie dat de openbare bibliotheek van oudsher een belangrijke partij is als het gaat om verzamelen, ontsluiten en beschikbaar stellen van informatie.
Onze bibliotheek doet daar niets mee, onze gemeentes hebben ons nooit die rol toebedeeld. Andere bibliotheken, zoals Wageningen, Doetinchem enz. vervullen die rol wel voor hun gemeenten.
Toch kunnen wij wel aan een eventuele vraag op dat punt beantwoorden. Want we hebben immers ons netwerk: regionaal, provinciaal en landelijk. Dat betekent dat wij als lokale bibliotheek altijd in staat zullen zijn om de afspraken die we met gemeentes maken op dit punt, ook na te komen. Want als je het zelf niet (meer) kunt, kun je een andere bibliotheek of de serviceorganisatie vragen die taak voor je uit te voeren.
En binnen de gemeente ben je nog wel steeds als lokale speler zeer aanspreekbaar op wat je doet. En kun je van je lokale netwerk gebruik maken om andere organisatie te betrekken bij dat digitale loket en hen scherp te houden als het gaat om de effectiviteit en het gebruik er van.
Meerwaarde dus voor de gemeente, ten opzichte van een puur commerciële partij. Die kent namelijk die huisartsenpraktijk niet, waarvan wij al lang weten dat die verhuist is. En die kent ook de directeur van de zorginstelling niet, die veel meer te bieden heeft dan nu in het loket wordt aangegeven.
Dat heb ik vandaag de projectleider Digitaal loket van de gemeente Rheden geprobeerd duidelijk te maken: lokale binding, lokale netwerkvorming, lokale partij, dichtbij aanspreekbaar op kwaliteit en stabiliteit, want gedragen door de hele sector.
Ik hoop dat het over is gekomen...